Терминология

Автоматтык идентификациялоо (automatic indentification; AutoID)

– предметти таанууга жана ал жөнүндө маалыматты электрондук түрдө берүүгө жөндөмдүү атайын санариптик түзүлүштөрдүн жардамы менен объекттерди идентификациялоо.

Маалыматтарды автоматтык топтоо

– адамдын катышуусу жок маалыматтарды иштетүү тутумуна маалыматтарды киргизүү үчүн тутум же түзүлүш.

Верификатор (штрих коддун)

– штрих коддун басмасынын сапатынын көрсөткүчтөрүн өлчөө жана талдоо жана аларды ченемдик документтерде белгиленген көрсөткүчтөргө салыштыруу үчүн колдонулуучу түзүлүш.

Верификациялоо (штрих кодду)

– штрих коддун көрсөткүчтөрүн өлчөөнүн техникалык процедурасы, анын процессинде алардын символго коюлуучу талаптарга шайкештиги аныкталат.

Маалыматтарды верификациялоо

– логика эрежелерин шайкештикти аныктоо жана аларды тиркемелерге иштеткенге чейин пайдалануучунун белгилүү талаптары менен макулдашуу үчүн сканирленген маалыматтарды текшерүү.

Соода маркасынын ээси

– товар бирдиктерине GS1 номерлерин жана штрих кодду ыйгаруу үчүн жооптуу тарап. Ошондой эле GS1 компаниясынын префиксинин ээси болуп саналат.

Ички штрих код

– ишкананын ички максаттары үчүн пайдаланылган штрих код. Ички штрих код менен өздүк штрих кодго ээ болбогон объекттер же кандайдыр бир жол менен ишкананын ичинде идентификациялоо керек болгон объекттер маркаланышы мүмкүн. Эреже болгондой, ички штрих код өздүк штрих кодго ээ болбогон инвентарга, дааналап сатылуучу товарга жана таразаланып сатылуучу товарга түшүрүлөт. Эгер ички штрих код EAN форматына ээ болсо, анда анын префикси 20ден 29га чейинки сан болушу керек.

Штрихтин бийиктиги

– окуу багытына перпендикулярдуу өлчөнүүчү, сызыктуу символиканын символундагы же көп саптуу символиканын символдор сабындагы өзүнчө штрихтердин өлчөмү.

Штрих кодду толуктоо

– символдун белгилерин толуктай турган, символго белгиленген түзүмдү берүү үчүн маалыматтарды коддогон жана символдун көмөкчү жана контролдук белгилеринен турган штрих коддун бөлүгү.

Штрих коддун узундугу

– штрих коддун белгилеринин толук сабынын, анын ичинде бош зонанын жалпы узундугу.

Символдун белгиси

– бир элемент катары коддолгон символдогу штрихтердин жана боштуктардын саны. Ал сан, тамга, тыныш белгиси, контролдук белги болушу мүмкүн.

Колдонуу идентификатору (AI)

– GS1 тутумунда форматын жана маанисин уникалдуу идентификациялоочу, элементтердин сабынын башталышындагы эки же андан көп сандан турган талаа.

Визуалдык окуу үчүн маалымат

– машина менен окулуучу штрих коддун символдорунан айырманалып, тамга же сан сыяктуу, адам окуй турган символдор.

Эркин зона индикаторлору

– Эркин зонанын четтери менен бирдей штрих кодду визуалдык окуу үчүн маалымат талаасына түшүрүлгөн «караганда көп» (>) же «караганда аз» (<) белгилери.

Штрих кодду сканирлөөнүн байланыш ыкмасы

– символикадан анчалык көп эмес аралыкта штрих кодду сканирлөө (20 мм чейин).

Контролдук белги (сан) (check character (digit))

– мааниси штрих коддо маалыматтарды бүтүн жана туура берүүнү камсыздоо максатында маалыматтардын ырааттуулугуна кошулуучу, болгон маалыматтардын негизинде белгилүү алгоритм боюнча эсептелген маалыматтардын белгиси (сан).

Лазердик сканер

– оптикалык нурлантуунун булагы катары лазер пайдаланылган, штрих код сканери.

Линейный штриховой код

– штриховой код, представленный последовательностью знаков, выстроенных в одну линию.

Сызыктуу штрих код

– бир линияга тизилген, ырааттуулук менен берилген белгилердин штрих коду.

Логистикалык бирдик

– жеткирүү чынжырында анын кыймылынын жүрүшүндө иштетиле турган, ташуу жана/же сактоо үчүн арналган, каалаган курамдагы товар.

Штрих код мастери

– басманын салттуу ыкмалары менен өндүрүү үчүн арналган, жол берүүлөрдү так сактоо менен даярдалган, алып жүрүүчүдөгү штрих коддун түп нускасы.

Көп тегиздиктүү сканер (бардык багыттагы сканер; omnidirectional scanner)

– тегиздиктин каалаган багытында, сканердин терезесине карата параллелдүү же параллелдүүгө жакын багытта окуу үчүн арналган штрих код сканери.

Модуль (штрих коддун; module)

– штрих коддун элементтерин өлчөө бирдиги, анын жардамы менен бардык элементтердин (штрихтердин жана боштуктардын) өлчөмдөрү аныкталат. МамСТга ылайык – Х өлчөмүнө барабар, штрих коддун сызыктуу же көп саптуу символикасынын символ белгисиндеги узундуктун номиналдуу бирдиги.

Маалыматтарды алып жүрүүчү

– маалыматтарды автоматтык окуу үчүн пайдаланылуучу машина менен окуу үчүн арналган формада маалыматтарды берүү каражаты.

Улуттук номерлештирүү уюму (GS1 MO)

– өзүнүн өлкөсүндө (же белгилүү аймакта) GS1 тутумун башкаруу жана аны мүчө ишканалардын туура пайдалануусу үчүн жооптуу GS1 мүчө-уюму. Мисалы, GS1 Kyrgyzstan – Кыргызстандын аймагында иштеген Улуттук номерлештирүү уюму.

Бир тегиздиктүү сканер (бир нурлуу сканер; single line scanner)

– нурлануунун агымы бир өлчөмдүү сереп талаасын түзүү менен бир багытта калыптанган штрих код сканери. Бир нурлуу сканер сканерлөөнүн тегиздигине перпендикуляр багытталган штрих кодду гана окуй алат.

Штрих коддун таяныч линиясы

– штрих коддогу штрихтердин чокуларына жана негиздерине уланган күңүрт линия, же символдун баарын курчап турган алкак.

GS1 префикси

– GS1 тарабынан улуттук-мүчө уюмдарга ыйгарылган эки же үч сандан турган номер.

Маалыматтар талаасы

– колдонуу Идентификаторунун артынан ээрчиген жана белгилүү маалыматты камтыган элементтерди сабынын бир бөлүгү.

Так эмес белги

– басма сүрөттүн символдорун жана графикалык элементтерин түшүрүү үчүн негиз болуп саналган материал, алып жүрүүчү же түшүрүлгөн катмар.

GS1 компаниясынын префикси

– GS1 префиксинен жана Улуттук номерлештирүү уюму тарабынан ыйгарыла турган, компаниянын номеринен турган GS1 тутумундагы маалыматтардын түзүмүнүн бир бөлүгү.

Боштук (штрих коддогу)

– штрихтерди чагылдыруу коэффициентине караганда, жогорку коэффициенти бар штрих коддогу штрихтер ортосундагы аралык.

Түз басма

– басма жабдуусу басманын үстүңкү бети менен физикалык байланыш жасап, символдорду баскан процесс, мисалы, флексография.

X-Өлчөмү

– штрих коддун тар элементтеринин жана жалгыз элементтердин же матрицалык символиканын символундагы чөнөкчөлөрдүн белгиленген кеңдиги. Сызыктуу жана көп саптуу штрих коддордо Х өлчөмү штрих коддун модулуна барабар.

Кол сканери (hand held scanner)

– штрих кодду кол менен сканерлөө үчүн арналган сканер.

Эркин зона

– штрих коддон мурда жана акыркы штрихтен кийин келүүчү, машина окуучу белгилерди камтыбаган таза аянт.

Символ

– өзгөчө символикаларга, анын ичинде Эркин зонага, баштоо жана аяктоо бергилерине, маалыматтар белгилерине жана башка көмөкчү сүрөттөргө керектүү символдук мүнөздөмөлөрдүн жана касиеттердин курамы, алар жалпысынан сканирлөө бирдигин түзүшөт, мисалы, символика жана маалыматтар түзүмү.

Символика

– штрих код түрүндө сан же тамга белгилерин берүүнүн белгилүү ыкмасы.

GS1 тутуму

– GS1 иштеп чыккан өзгөчөлүктөр, стандарттар жана пособие.

Штрих код сканери (barcode scanner)

– штрих коддун сүрөтүндө берилген оптикалык маалыматты андан ары декодирлөө жана эсептегич машинага киргизүү үчүн керектүү сигналдарга кайра өзгөртүүчү электрондук түзүлүш.

Товарга шилтеме (продукциянын коду)

– GS1 компаниянын префиксинен кийин келүүчү, товардык бирдикти аныктоо үчүн пайдалануучу жана Улуттук номерлештирүү уюму тарабынан ыйгарылуучу түзүмдүк маалыматтардын бир бөлүгү.

Стационардык сканер

– кыймылдабаган бетке бекитиле турган штрих код сканери.

Элементтер саптары

– маалыматтарды алып жүрүүчүлөрдө GS1 тутуму тарабынан берилген, идентификациялык бөлүктү (префикс же колдонуу идентификатору) жана маалыматтык бөлүктү бириктирүүчү, түзүмү жана мазмуну боюнча аныкталган маалыматтардын бөлүгү.

Термобасма

– басуу технологиясы. Түз термобасмада басуучу бөрк жылыйт жана сүрөттү пайда кылуу менен, термокагаздын белгилүү участокторуна таасирин тийгизет. Этикетка даярдала турган материал жылууга, жарыкка жана механикалык таасирге сезгич. Мындай этикеткалардын кызмат мөөнөтү негизинен жарым жылдан ашпайт, андан кийин сүрөттүн сапаты начарлайт, штрих кодду окууда кыйынчылыктар пайда болот. Негизинен термокагаздан жасалган кадимки этикеткалар кыска мөөнөттө сатыла турган товарлар үчүн пайдаланылат.

Термотрансфердик басма

– басуу технологиясы. Термотрансфердик басмада боек принтердеги атайын тасмадан жылуулуктун таасири астында этикеткага көчүрүлөт. Этикетка негиз катары кадимки кагазга, картонго же синтетикалык материалга ээ болушу мүмкүн. Термотрансфердик принтерде басылып чыгарылган этикеткалар чыдамдуу жана тышкы таасирлерге туруктуу, аларды ишке ашыруунун узак мөөнөтүндөгү (эки жылга чейин) товарларды маркалоо үчүн пайдаланууга болот.

Штрих кодду окуу түзүлүшү (barcode reader)

– декодерге сигналдарды жөнөтүүчү, символдун жана сканерден түшкөн сигналдарды талдоого алган жана аларды таанылуучу же маалыматтарды автоматташтырылган иштетүү үчүн жарактуу кылып өзгөрткөн декодердин ар бир кезектеги элементинин жөндөмдүүлүгүн пропорционалдуу чагылдыруучу сканерден турган, штрих коддо коддолгон маалыматтарды киргизүү түзүлүшү. Түзүлүштөрдүн айрым түрлөрүндө жарык сигналдарын каттоочу элемент катары, сызыктуу жана көп саптуу штрих коддорду окуу заряддык байланыш менен фотосезгич приборду пайдаланышат.

Кесүү

– өзгөчөлөөдө белгиленген сунушталган бийиктикке караганда, кыска символду басуу. Кесүү символду сканирлөөнү татаалдаштырууга алып келиши мүмкүн.

Чоңойтуу

– накта өлчөмүнө карата пайыз же ондук бөлчөк менен берилген штрих коддун өлчөмү.

Штрих түшүрүп коддоо

– өзүнө төмөндөгү этаптарды камтыган автоматтык идентификациялоо технологиясы: ар бир предметке өзүнчө идентификаторду (номерди же кодду) ыйгарууну, аны штрих код түрүндө предметке түшүрүү, маалыматтарды санариптик түзүлүш менен окуу жана маалыматтарды электрондук түргө которуу.

Штрих код (машина окуучу штрих код; barcode)

– объекттер (товарлар, инвентарь ж.б.) маркалана турган штрих код, көпчүлүк учурда ар кандай калыңдыктагы кара жана ак тилкелердин кезектешүүсүн түшүндүрөт. Кара жана ак тилкелердин калыңдыгынын катышы менен штрих код сканери окуй ала турган маалымат коддолот, мында сканер чоң жана кичинекей штрих коддун ортосунда айырма жасабайт (бир эле штрих код ар кандай, жол берилген стандарт, масштаб менен басмада ийгиликтүү окулат). Штрих коддун жанында, эреже болгондой, адам окуй ала турган анын алфавиттик-сан эквиваленти камтылат.

Штрих кодду жылчыктуу окугуч; slot reader

– штрих коду бар карточкалардан символиканы окуу үчүн түзүлүш. Карточкадагы штрих код тунук эмес тилке менен корголушу мүмкүн, ал аркылуу штрих код инфракызыл диапазондо гана окулат.

Электрондук коммерция

– Маалыматтарды электрондук алмашуу жана маалыматтарды топтоонун автоматтык тутуму сыяктуу, электрондук методдордун жардамы менен иштиктүү сүйлөшүүлөрдү жүргүзүү жана башкаруу.

Электрондук билдирүү

– маалыматтарды легалдаштыруу жана аларды тиркемелерде иштетүү процесстери үчүн бириктирилген, сканирленген маалыматтардан жана транзакциялар жөнүндө маалыматтардан алынган элементтер сабынын топтому.

Маалыматтарды электрондук алмашуу (EDI)

– оператордун минималдуу кийлигишүүсү менен стандарттык билдирүүлөр аркылуу компьютердик тутумдардын ортосунда түзүмдөлгөн маалымат менен алмашуу.

AI (Application Identifier)

– Колдонуунун идентификаторун кара.

Data Matrix

– издөөнүн L-өңдүү шаблонунда маалыматтарды коддоо үчүн арналган, күңүрт жана ачык түстүү чарчы модулдардан турган эки ченемдүү символика. Data Matrix ECC 200 версиясы GS1 идентификациялык номерлерин, анын ичинде Function Code 1 функционалдык белгисин кармайт. Data Matrix символдору эки ченемдүү фотосканерлер же видеотутумдар менен окулат.

EANCOM®

– UN/EDIFACT стандарттарына ылайык GS1 тарабынан иштелип чыккан, Маалыматтарды электрондук алмашуунун (EDI) эл аралык стандарты.

EDI

(Electronic Data Interchange) – Маалыматтарды электрондук алмашууну кара.

EAN International

– GS1 мурдагы аталышы (UCC менен бириктиргенге чейинки).

EAN-8

– GTIN-8 идентификациялык номерин коддогон штрих код.

EAN-13

– GTIN-13 идентификациялык номерин коддогон штрих код.

GLN (Global Location Number)

– GTIN-13 маалыматтарынын 13 маанилүү түзүмүн пайдаланган жана физикалык, юридикалык же функционалдык бирдиктердин жайгашкан ордун идентификациялоо үчүн колдонулган Жайгашкан ордунун глобалдык номери.

GS1

– штаб-квартирасы Брюсселде жайгашкан, Улуттук номерлештирүү уюмдарын бириктирген жана GS1 тутумун башкарган уюм. 2005-жылы EAN International жана UCC бириктирүүнүн жыйынтыгында түзүлгөн.

GS1-128

– GS1 маалыматтар түзүмүн коддоо үчүн гана пайдаланылган, Code 128 символикасынын көптүгү.

GTIN (Global Trade Item Number)

– Соода предметинин глобалдык номери. GTIN номерин GTIN-8, GTIN-12, GTIN-13 же GTIN-14 түрүндө беребиз.

ITF-14

– GTIN-14 идентификациялык номерлери үчүн GS1 тутуму пайдалануучу ITF символу.

SSCC (Serial Shipping Container Code)

– транспорттук таңгактын сериялык коду, маалыматтардын 18 сандык түзүмүн пайдалануучу, логистикалык бирдиктин уникалдуу идентификациясы.

UCC (Uniform Code Council)

– бирдиктүү код боюнча Америкалык Кеңеш. Түндүк америкалык товарларга UPC штрих коддордун ыйгарат.

UPC-A

– GTIN-12 идентификациялык номерлерин коддогон штрих код.

UPC-E

– жетектөөчү нөлдөрдү басуу техникасын пайдалануу менен алты коддолгон санда GTIN-12 идентификациялык номерин көрсөтүүчү штрих код.